محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

20

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

در سال بعد ، سال 629 ه المأمون موحدى در راه كه به مراكش مىرفت تا تخت فرمانروايى خويش از رقباى خود بازستاند ، بمرد . در اين روزها سلطهء موحدين در اندلس ، به شتاب روى به پايان خود نهاده بود و دولتشان در مغرب به سبب ناتوانى امرا دستخوش انحلال شده بود و پس از چهل سال - يعنى به سال 668 ه - به راه افتاد تا بر ويرانه‌هاى آن دولت بنى مرين قيام كند . المتوكل محمد بن هود چندى با موحدين و مسيحيان جنگ در پيوست و ميان او و فرناندوى سوم پادشاه قشتاله در خارج شهر مارده جنگى درگرفت كه به سقوط مارده و بطليوس انجاميد . در سال 628 ه / 1230 م اين دو شهر به دست مسيحيان افتاد . فرناندوى سوم پادشاه قشتاله فرصت درگير شدن جنگ داخلى را در سراسر مملكت اسلامى غنيمت شمرد و لشكر به جنگ ابن هود آورد . در اين زمان ابن هود در چهرهء زعيم واقعى اندلس آشكار شده بود . ابن هود توانسته بود دامنهء قدرت خويش را بر ولايات و سواحل جنوبى بسط دهد و سراسر اراضى ميان جزيرة الخضراء و المريه و ميان قرطبه و غرناطه را در تصرف آورد . ابن هود جنگ با مسيحيان را از عوامل استحكام پايه‌هاى قدرت خويش مىشمرد . ازاين‌رو به جنگ ايشان لشكر كشيد و در دشت شريش بر سواحل رود وادىلكه با سپاه مسيحيان روياروى شد و با آنكه از حيث شمار بر آنان برترى داشت ولى در اواخر سال 630 ه / 1233 م شكست خورد . فرناندو پس از اين پيروزى عزم ابدّه نمود و پس از محاصرهء كوتاهى در سال 631 ه / 1234 م آنجا را بگرفت . سقوط قرطبه بزرگترين ضربتى بود كه در اين روزها بر پيكر اندلس مىآمد . ابن هود پس از هزيمتش در شريش قواى خود را گرد آورد و به قتال خصم و رقيب جديد خود محمد بن الاحمر به حوالى غرناطه برد . مسيحيان كه فرصتى مناسب حاصل كرده بودند بر قرطبه تاختند . اوضاع قرطبه پريشان بود و كسى كه ميان مدافعان وحدتى ايجاد كند در آنجا نبود . قشتاليان بر برخى برجهاى مقدم غلبه يافتند ولى دريافتند كه تصرف شهر كار آسانى نيست و نياز به نيرويى عظيم دارد . فرناندوى سوم رهسپار ليون